Cukrzyca – zagrożenia i powikłania.

Utrzymujący się przez dłuższy czas podwyższony poziom glukozy we krwi może prowadzić do wielu powikłań. Dochodzi wówczas do uszkodzenia małych i dużych naczyń krwionośnych. Możliwymi komplikacjami są m.in. nadciśnienie tętnicze, zawał serca, udar mózgu, problemy z nerkami, oczami, dziąsłami, stopami i układem nerwowym.

Chroń swoje serce!

Zawał serca, udar mózgu, miażdżyca – przynajmniej dwukrotnie rośnie prawdopodobieństwo ich pojawienia się u osób cierpiących na cukrzycę. Zwykle choroby te występują u diabetyków we wcześniejszym wieku niż u osób zdrowych. Podwyższone stężenie glukozy we krwi prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych – dochodzi do zmian w ich budowie i funkcjach. W konsekwencji, utrudniony zostaje przepływ przez takie naczynia, a nawet może dojść do ich zatkania. Podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi może prowadzić do odkładania się złogów miażdżycowych wewnątrz naczyń, co prowadzi do zwężenia i stwardnienia ich ścian. Zablokowanie przepływu krwi do mózgu może grozić udarem. Główną przyczyną śmierci u diabetyków jest choroba niedokrwienna serca, która jest właśnie wynikiem niedostatecznego zaopatrywania komórek mięśnia sercowego w substancje odżywcze i tlen. Aby nie przeoczyć rozwoju tej choroby należy co najmniej raz w roku wykonać badania kontrolne.

Powyższe schorzenia są ze sobą powiązane, tzn. u diabetyków łatwiej i częściej dochodzi do rozwoju miażdżycy, a z kolei wcześniej zdiagnozowana miażdżyca szybciej postępuje jeśli zacznie się rozwijać cukrzyca. Podobnie jest z nadciśnieniem tętniczym. Utrzymujące się podwyższone stężenie glukozy we krwi prowadzi do zmian również w małych naczyniach krwionośnych nerek. Powikłanie to nazywamy nefropatią cukrzycową. Zaburza ona prawidłowe funkcjonowanie nerek, a w dalszym okresie przyczynia się do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Zmiany te nie są początkowo odczuwane przez chorego i niepostrzeżenie mogą się rozwijać. Dlatego ważne są regularne badania. Przynajmniej raz w roku określa się zawartość albumin w moczu i stężenie kreatyniny we krwi. Takie badania wykonuje się od 5. roku trwania choroby u osób chorych na cukrzycę typu I i od momentu diagnozy u osób chorych na cukrzycę typu II. Wyniki pozwalają wykryć nefropatię i ocenić stopień jej zaawansowania. Najlepszym sposobem ochrony przed cukrzycowym uszkodzeniem nerek jest przede wszystkim utrzymywanie poziomu glukozy na właściwym poziomie. Ważne jest również prawidłowe ciśnienie tętnicze i stężenie lipidów. Palenie papierosów może nasilać uszkodzenie nerek.

cukrzycaOczy.

Jak już wcześniej wspomniałam, utrzymujący się nadmierny poziom glukozy we krwi, prowadzi także do zmian w małych naczyniach siatkówki oka – retinopatii cukrzycowej. Może wówczas dojść do zatkania naczyń, mikrotętniaków lub zwiększania ilości i pogrubiania ścian tych naczyń. W początkowym stadium, retinopatia
przebiega bezobjawowo, dlatego kolejny raz ważne są okresowe (coroczne) badania
aby w razie konieczności jak najwcześniej wdrożyć odpowiednie leczenie i zapobiec lub chociażby osłabić postęp choroby. U chorych na cukrzycę typu I takie badanie po raz pierwszy przeprowadza się do 5. roku od zachorowania, a w przypadku chorych na cukrzycę typu II w momencie rozpoznania lub krótko po diagnozie. Cukrzyca może prowadzić do uszkodzenia nie tylko siatkówki, ale również innych struktur oka. Zwiększa ryzyko zaćmy i jaskry. Nieleczona lub nierozpoznana choroba może być przyczyną utraty wzroku.

Komórki nerwowe.

Innym powikłaniem cukrzycy może być neuropatia – uszkodzenie komórek nerwowych. Szacuje się, że około 60-70% diabetyków cierpi na różne formy neuropatii. Może ona zacząć rozwijać się w każdym momencie, jednak ryzyko jej pojawienia wzrasta wraz z wiekiem i długością trwania cukrzycy. Największe prawdopodobieństwo tego powikłania mają osoby chorujące na cukrzycę przynajmniej 25 lat. Częściej dotyczy też osób u których poziom glukozy nie jest dobrze uregulowany, a także tych, które mają podwyższony poziom lipidów we krwi i są otyłe. To jakie objawy daje neuropatia, zależy on tego, jakie nerwy uległy uszkodzeniu. U niektórych chorych nie wystąpią żadne objawy, u innych może pojawić się mrowienie, drętwienie lub ból kończyn, osłabienie mięśni, nudności, zaparcia lub biegunka, zawroty głowy przy nagłej zmianie pozycji ciała (np. przy wstawaniu lub siadaniu), problemy z oddawaniem moczu, problemy z erekcją u mężczyzn i suchością narządów płciowych u kobiet. Ponieważ neuropatia rozwija się powoli i do uszkodzeń nerwów dochodzi zwykle na przestrzeni kilku lat, kolejny raz ważne są regularne badania, które w zależności od typu cukrzycy wykonuje się w momencie rozpoznania choroby lub do 5. lat od zachorowania, a następnie powtarza się je przynajmniej raz w roku.

Stopa cukrzycowa.

Zaburzenia ukrwienia i uszkodzenie nerwów obwodowych stwarza szczególne niebezpieczeństwo dla stóp diabetyka. Zaburzenia czucia mogą powodować, że nawet drobne i niegroźne zranienia będą prowadzić do poważnych zakażeń i owrzodzeń. Ze względu na słabe krążenie krwi, zmiany te bardzo wolno się goją. Czasem potrzebna bywa amputacja – części lub całej stopy. Uszkodzenia komórek nerwowych u cukrzyków mogą skutkować również zmianami kształtu i deformacjami stóp.

Jak zadbać o stopy przy cukrzycy?

  • Myj codziennie stopy w letniej (nie gorącej!) wodzie.
  • Dokładnie osuszaj stopy ręcznikiem. Pamiętaj o przestrzeniach między palcami.
  • Obserwuj swoje stopy, zwróć uwagę czy nie występują jakieś zranienia, pęcherze, odciski, zaczerwienienia.
  • Nawilżaj stopy codziennie, szczególnie jeśli zauważysz suchość skóry, skłonność do rogowacenia.
  • Regularnie obcinaj paznokcie u stóp.
  • Noś wygodne, nieuciskające obuwie. Jeśli masz problem z odpowiednim doborem, znajdź dobry sklep medyczny, który pomoże ci dobrać właściwe buty.
  • Unikaj skarpet, rajstop czy pończoch uciskowych.
  • Nie trzymaj stóp przy grzejniku, nie kładź na nich ciepłego termoforu, ponieważ ze względu na zaburzenia czucia, możesz nie zauważyć kiedy dojdzie do poparzenia skóry.
  • Nie pal papierosów. Substancje zawarte we wdychanym dymie papierosowych obkurczają naczynia i pogarszają przepływ krwi. W konsekwencji, komórki nerwowe nie są dostatecznie zaopatrywane w tlen i substancje odżywcze, co może pogłębić problemy ze stopami.
  • Przynajmniej raz do roku twoje stopy powinny być oglądane przez lekarza.

Inna powikłania.

U osób z podwyższonym poziomem glukozy we krwi łatwiej i częściej dochodzi również do problemów z zębami i dziąsłami. Łatwiej rozwijają się infekcje w jamie ustnej, dziąsła częściej mogą być opuchnięte, zaczerwienione, może również dojść do ich opadania, a w następstwie do obluzowania zębów. Zaleca się kontrole u stomatologa co 6 miesięcy. Podpowie ci on jak prawidłowo dbać o stan jamy ustnej.

Tak jak wcześniej wspomniałam, uszkodzenie komórek nerwowych może prowadzić do zaburzenia erekcji u mężczyzn, spadku libido i suchości pochwy u kobiet. Może powodować to ból podczas stosunku. Kobiety chorujące na cukrzycę częściej chorują również na infekcje układu moczowego w stosunku do zdrowych kobiet.

Cukrzyca zwiększa też skłonność do różnego rodzaju infekcji. Osłabia układ odpornościowy, przez co jest on bardziej podatny na działanie drobnoustrojów.

Zmiany metaboliczne, które zachodzą przy cukrzycy, a także obciążenie psychiczne związane z tą chorobą, powoduje, że diabetycy częściej popadają w depresję. Z drugiej strony, u osób z depresją, łatwiej dochodzi do rozwoju cukrzycy. Ryzyko depresji zwiększa się wraz z rozwojem powikłań cukrzycy, co tworzy swojego rodzaju błędne koło, ponieważ ze względu na depresję coraz trudniej jest chorym wykonywać codzienne czynności, w tym również łatwiej dochodzi do zaniedbań w kontrolowaniu poziomu glukozy czy regularnym przyjmowaniu posiłków.

Aby zapobiegać, albo przynajmniej opóźnić pojawienie się powikłań, jakie niesie ze sobą cukrzyca, przede wszystkim należy utrzymywać odpowiednie stężenie glukozy we krwi. Ponadto trzeba starać się mieć właściwe wartości ciśnienia tętniczego i cholesterolu. Zdrowe nawyki, aktywność fizyczna, ograniczenie alkoholu czy zaprzestanie palenia papierosów zmniejsza ryzyko komplikacji. Oczywiście należy regularnie wykonywać badania aby w przypadku ich wystąpienia jak najwcześniej je wykryć.


Źródła:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/preventing-diabetes-problems/heart-disease-stroke

https://www.health.ny.gov/diseases/conditions/diabetes/problems_caused_by_diabetes.htm

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/preventing-diabetes-problems/keep-eyes-healthy

https://medlineplus.gov/diabeticeyeproblems.html

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/preventing-diabetes-problems/nerve-damage-diabetic-neuropathies

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/preventing-diabetes-problems/keep-feet-healthy

https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000327.htm

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2016

http://www.cdc.gov/diabetes/managing/problems.html

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/diabetes-long-term-effects

https://www.healthdirect.gov.au/complications-of-diabetes

 



Kategorie:Cukrzyca

Tagi: , , , , , , , , , , , , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogerów lubi to: