Zespół serotoninowy – czy nadmiar serotoniny jest szkodliwy?

Gdy w naszym centralnym układzie nerwowym poziom serotoniny jest zbyt wysoki, może wystąpić tzw. zespół serotoninowy. Pojawia się on dość często w wyniku jednoczesnego podawania kilku leków, które zwiększają stężenie serotoniny w mózgu. Objawy mogą mieć różne nasilenie, od lekkiego do ciężkiego. Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażająca życiu reakcja. Na szczęście, w większości przypadków objawy same ustępują po zaprzestaniu podawania leków, które je wywołały.

Objawy zespołu serotoninowego najczęściej pojawiają się w ciągu kilku godzin po przyjęciu nowego (kolejnego) leku, który zwiększa poziom serotoniny, lub po znaczącym zwiększeniu dawki stosowanego wcześniej preparatu. Może wystąpić:

  • splątanie
  • pobudzenie
  • niepokój
  • ból głowy
  • rozszerzenie źrenic
  • nudności
  • wymioty
  • biegunka
  • wzrost ciśnienia krwi
  • gorączka
  • drgawki
  • nadmierna potliwość

Uważa się, że zespół serotoninowy często nie zostaje prawidłowo zdiagnozowany – objawy nie są bardzo charakterystyczne i bywają mylone z innymi przypadłościami. Lekami, które najczęściej przyczyniają się do wystąpienia zespołu serotoninowego są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRIs), opisane w jednym z poprzednich artykułów (Antydepresanty w leczeniu depresji), czyli m.in. Cital, Elicea, Nexpram, Seronil, Fevarin, Parogen, Asertin czy Zoloft. Łącząc te preparaty z innymi – również zwiększającymi poziom serotoniny, pojawia się ryzyko zespołu serotoninowego. Jakie inne substancje, wskutek różnych mechanizmów działania mogą do niego prowadzić?

  • Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRIs) – m.in. Alventa, Efectin, Symfaxin;
  • Inhibitory monoaminooksydazy (MAOIs) – m.in. Moklar, Aurorix;
  • Leki przeciwmigrenowe – tryptany – m.in. Cinie, Sumamigren, Frimig, Zolmiles, Almozen;
  • Trazodon – Trittico CR, Trittico XR;
  • Niektóre leki przeciwbólowe – tramal m.in. Poltram, Tramadol, Tramal; fentanyl m.in. Fentanyl, Matrifen;
  • Dekstrometorfan, lek przeciwkaszlowy – m.in. Acodin, Tussidex, Tussi Drill;
  • Leki hamujące nudności i wymioty – ondansetron m.in. Atossa, Zofran; droperydol – Xomolix;
  • Lit – Lithium Carbonicum;
  • Linezolid – antybiotyk m.in. Anozilad, Linezolid, Zyvoxid;
  • Preparaty roślinne zawierające dziurawiec lub żeń-szeń.

Niektóre z wyżej wymienionych substancji zwiększających poziom serotoniny w mózgu, np. fluoksetyna, nawet po zakończeniu podawania pozostają jeszcze przez pewien czas w organizmie. Dlatego też, lekarz zmieniając tą substancję na inną, może zalecić kilkudniową przerwę.

Lekarz rozpoznaje zespół serotoninowy na podstawie wywiadu z pacjentem oraz odpowiednich badań. Leczenie zależy od nasilenia objawów. Jeśli przebiegają łagodnie, lekarz może zalecić jedynie odstawienie leków, które mogły je spowodować. Dzięki temu objawy same ustąpią. Jeśli są one bardziej nasilone, lekarz może zalecić pobyt w szpitalu i zalecić środki, które poprawią stan chorego, np. leki rozluźniające mięśnie, hamujące produkcję serotoniny, wyrównujące ciśnienie i pracę serca. Zdarza się również tak, że objawy zespołu serotoninowego utrzymują się kilka tygodni do całkowitego ustąpienia.

Jeśli zatem przyjmujesz kilka z powyższych substancji i zaobserwujesz u siebie wymienione objawy, zwróć się jak najszybciej do lekarza. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie zespołu serotoninowego znacząco zmniejsza ryzyko groźnych dla zdrowia i życia powikłań.


Źródła:

https://www.nps.org.au/australian-prescriber/articles/serotonin-syndrome

https://www.fda.gov

https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm489676.htm

http://www.webmd.com/depression/guide/serotonin-syndrome-causes-symptoms-treatments#1

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/serotonin-syndrome/home/ovc-20305669

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3865832/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2464814/

https://www.nps.org.au/australian-prescriber/articles/serotonin-syndrome-3

https://medlineplus.gov/ency/article/007272.htm

 



Kategorie:Układ nerwowy i zdrowie psychiczne

Tagi: , , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: