Jak wzmocnić układ odpornościowy?

Myślę, że dobrym wstępem do omówienia sposobów jakimi możemy wzmacniać swoją odporność, będzie przyjrzenie się z grubsza pracy naszego układu immunologicznego. Na układ ten, inaczej zwany również układem odpornościowym, składa się cała sieć komórek, tkanek i narządów. Wszystkie komórki układu immunologicznego pochodzą ze szpiku kostnego. Następnie odpowiednio się różnicują w zależności od ich przeznaczenia. Część takich komórek znajduje się w naszej skórze, błonie śluzowej, które zwykle stanowią pierwszą barierę dla różnych drobnoustrojów, część w grasicy, śledzionie, węzłach chłonnych i innych strukturach. Dzięki takiemu rozsianiu po całym organizmie, białe krwinki (leukocyty), które stanowią jedne z najważniejszych komórek układu immunologicznego, mogą przemieszczać się między różnymi częściami naszego ciała i chronić je przed wszelkiego rodzaju patogenami lub substancjami, które mogą być dla nas szkodliwe. Kiedy bowiem dostaną się one do naszego organizmu, różne rodzaje komórek układu odpornościowego współpracują aby je wykryć, a następnie zneutralizować lub zwalczyć. W tym celu tworzone są przeciwciała, które wiążą się z obcymi antygenami, dzięki czemu umożliwiają zachodzenie kolejnych procesów obronnych. Co ciekawe, raz wytworzone przeciwciała pozostają już w naszym ciele i przy kolejnym spotkaniu z tymi samymi ciałami obcymi, są od razu gotowe do pracy (na tej zasadzie działają szczepionki). Warto również zaznaczyć, że układ odpornościowy chroni nas nie tylko przed substancjami z zewnątrz, ale także przed naszymi własnymi, które przekształciły się w komórki dla nas szkodliwe, np. rakotwórcze.

Tak w wielkim skrócie i uproszczeniu działa sprawnie funkcjonujący układ immunologiczny. Nie zawsze jednak taki posiadamy. Przekonują się o tym osoby cierpiące na różne alergie lub choroby autoimmunologiczne. W pierwszym przypadku, mamy do czynienia z nadmierną reakcją układu odpornościowego na substancje, które są dla nas potencjalnie nieszkodliwe – pyłki czy pokarm. W drugim przypadku natomiast komórki układu immunologicznego nieprawidłowo rozpoznają i atakują nasze własne komórki i tkanki. Tak się dzieje chociażby w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, stwardnienia rozsianego czy wielu chorób tarczycy.

Sprawny układ odpornościowy jest niezwykle ważny dla naszego funkcjonowania. Chroni nas nieustannie przed niezliczoną ilością drobnoustrojów a także dba o to, aby nasze własne komórki działały prawidłowo. Czasem jednak jego efektywność zawodzi i patogenom udaje się pokonać naszą linię obrony. Wtedy chorujemy. Czy możemy temu zapobiec?

Pytanie to od dawna zadaje sobie wielu naukowców i jak dotąd, nie znaleźli oni na nie jednoznacznej odpowiedzi. Układ immunologiczny jest tak rozbudowany i złożony, że ciągle wiele o nim nie wiemy. Aby mógł efektywnie pracować, należy zapewnić mu jednak właściwą równowagę. Jak to zrobić?

  1. Pierwsza zasada jest dość oczywista, być może trochę oklepana – należy prowadzić zdrowy tryb życia. W okresie jesienno – zimowym wiele osób, zwłaszcza rodziców, poszukuje w aptekach preparatów zwiększających odporność. Stosowanie takich środków nie powinno jednak nigdy być pierwszym krokiem ku wzmacnianiu naszego układu odpornościowego. Często tak jest łatwiej, szybciej i prościej, jednak warto pamiętać, że żaden lek ani suplement nie zastąpi zadbania o podstawowe zasady wspomagające pracę układu immunologicznego. Zdrowy tryb życia oznacza:
    • przyjmowanie zbilansowanych posiłków, bogatych w warzywa i owoce, produkty pełnozbożowe i jednoczesne ograniczenie produktów wysoko przetworzonych, bogatych w cukry i nasycone kwasy tłuszczowe. Ważne jest również spożywanie właściwej ilości płynów, głównie wody;
    • zaprzestanie palenia papierosów i nienadużywanie alkoholu;
    • kontrolowanie wagi ciała – odnosi się to do pierwszego podpunktu – zdrowe odżywianie pomoże nam zadbać o właściwą sylwetkę, uchroni przed otyłością i związanymi z nią chorobami;
    • dbanie o odpowiedni wypoczynek – organizm potrzebuje snu aby się zregenerować i móc w pełni sprawnie działać. Badania pokazują, że osoby dobrze wypoczęte mają silniej rozwiniętą odporność;
    • dbanie o higienę – częste mycie rąk zabezpiecza nas przed mnóstwem patogenów. Większość z nas nie zastanawia się nawet z jak wieloma powierzchniami ma styczność w ciągu dnia i jak często później dotyka również swojej twarzy, przenosząc na nią różne patogeny i tym samym ułatwiając im dostęp do naszego organizmu przez usta, nos czy oczy. Aby temu zapobiec a także chronić innych przed rozprzestrzenianiem się drobnoustrojów, naukowcy jednoznacznie zalecają częste, dokładne mycie rąk pod bieżącą wodą z użyciem mydła. Szczególnie ważne jest umycie rąk po skorzystaniu z toalety a także przed i po przygotowaniu posiłku;
    • regularne badania – sprawdzanie czy naszemu organizmowi niczego nie brakuje i czy nie dzieje się w nim nic niepokojącego. Badania te powinny być dostosowane w zależności od naszego wieku i grupy ryzyka, jeśli do jakiejś należymy.
  2. Nie pozwolić, aby stres na dobre zagościł w codziennym życiu! Stres jest nieodłączną częścią naszej codzienności. O ile trwa on krótko i nie jest bardzo nasilony, może mieć na nas korzystny wpływ. Jeśli jednak utrzymuje się długo, negatywnie wpływa na układ odpornościowy. Umysł i ciało są ze sobą ściśle połączone. Jeśli w jednym dzieje się coś niepokojącego, ma to swój wpływ na drugie. Stres jest czymś bardzo indywidualnym. To, co wywołuje go u jednej osoby, niekoniecznie będzie do niego prowadziło u innej. Dlatego, każdy z nas powinien poszukać swoich własnych sposobów na redukcję jego poziomu. Niektórym pomaga medytacja, aktywność fizyczna lub relacje z innymi ludźmi. Ci, którzy mają bowiem dobre, bliskie relacje odznaczają się lepszym zdrowiem i mniejszą podatnością na wiele chorób w stosunku do osób samotnych czy odizolowanych;
  3. Zadbać o bycie aktywnym! Regularna, umiarkowana aktywność fizyczna daje nam olbrzymie profity. Obniża ciśnienie krwi, wspomaga układ krwionośny, pomaga kontrolować odpowiednią wagę ciała, redukuje stres, poprawia nasze samopoczucie a także wzmacnia naszą odporność. Więcej na temat związku miedzy aktywnością fizyczną a odpornością pisałam w tym poście.
  4. Nie unikać spędzania czasu na świeżym powietrzu! Prawie każdy z nas słyszał w swoim życiu nie raz „Ubierz się ciepło, bo się przeziębisz.” Czy faktycznie chłodniejsze powietrze jest przyczyną złapania przeziębienia? Nie, zimno nie powoduje choroby. Rozsądne przebywanie na zewnątrz podczas zimniejszych dni nie zwiększa naszej podatności na infekcje. To nie zimno jest przyczyną zwiększonej częstotliwości infekcji w sezonie jesienno – zimowym, ale częstsze przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach i częstszy kontakt z innymi ludźmi. Prawdą jest jednak również to, że zimne, suche powietrze wpływa na efektywność pracy rzęsek w nosie, przez co nie są one w stanie tak sprawnie usuwać drobnoustrojów na zewnątrz. Z drugiej strony, ogrzewanie mieszkania zimą z jednoczesnym rzadkim jego wietrzeniem również pogarsza pracę rzęsek. To natomiast przekłada się na łatwiejsze zainfekowanie naszego organizmu przez różnego rodzaje patogeny. Także myślę, że jak we wszystkim – najważniejszy jest zdrowy rozsądek. Nie unikajmy świeżego powietrza, ale korzystajmy z niego racjonalnie. Poza tym, warto zażyć trochę słońca, szczególnie w trakcie miesięcy kiedy dni są coraz krótsze i jest go niewiele. Nie tylko poprawi się nam wtedy samopoczucie, ale również nasz organizm wyprodukuje nieco witaminy D. Należy również często wietrzyć pomieszczenia w których przebywamy, aby ograniczyć ilość „zadomowionych” u nas drobnoustrojów.

Mimo, że nie zauważamy tego na co dzień, nasz układ odpornościowy pracuje wytrwale każdego dnia, aby zapewnić nam odpowiednią ochronę. Modyfikując nieco nasz tryb życia i wprowadzając korzystne nawyki, możemy go trochę odciążyć a przynajmniej nie dokładać mu więcej pracy. Zadbajmy więc o to, aby cieszyć się dobrym zdrowiem i kondycją przez cały rok, również w okresie zimowym. Niech naszym pierwszym krokiem wraz z nadejściem chłodniejszych dni nie będzie zakup preparatów wzmacniających odporność w pobliskiej aptece.


Źródła:

https://www.niaid.nih.gov/research/immune-system-overview

https://www.healthdirect.gov.au/immune-system

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/immune-system

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072548/

http://kidshealth.org/en/parents/immune.html#

https://www.gov.uk/government/news/the-invisible-bugs-that-lurk-on-your-hands

https://www.webmd.com/cold-and-flu/cold-guide/10-immune-system-busters-boosters#1

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/stress-management/in-depth/exercise-and-stress/art-20044469?pg=1

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/how-to-boost-your-immune-system



Kategorie:Wzmacnianie odporności

Tagi: , , , , , , , , , , ,

2 replies

  1. Chciałbym też zwrócić uwagę na małe dzieci. Takie dzieci do 5-6 roku życia rozwijają dopiero swój układ odpornościowy, nie dziwi więc że przebywając w żłobku lub przedszkolu, w większej grupie, takie maluchy często coś łapią. Zdarza się że do apteki przychodzą zaniepokojone mamy i chcą coś wspomagającego na odporność dla dziecka. Jednak nie ma cudownego preparatu, który przyspieszy rozwój odporności i sprawi że dziecko nagle będzie odporne na drobnoustroje. Jedynym sposobem na uzyskanie skutecznej odporności są szczepienia, ale pojawiaja się niestety osoby, które wzywają do nieszczepienia. Powrót do średniowiecza przeczuwam.

    Polubienie

    • Michał, w tym co piszesz jest dużo prawdy. Rzeczywiście, rodzice często przesadnie reagują na typowe dla małych dzieci infekcje. Aby układ odpornościowy mógł się poprawnie rozwijać, konieczny jest po prostu kontakt z różnymi drobnoustrojami.

      Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: