Ostre zapalenie zatok – leczenie.

W poprzednim poście pisałam o ostrym zapaleniu zatok przynosowych – jego objawach, klasyfikacji, czynnikach zwiększających ryzyko jego wystąpienia i komplikacjach jakie niesie nieleczenie choroby. Tym razem przyjrzymy się zalecanym sposobom leczenia tej przypadłości.

Łagodne przypadki zapalenia zatok zwykle ustępują same i nie wymagają leczenia. Można jednak stosować preparaty dostępne bez recepty, w celu zmniejszenia dokuczliwych objawów. Dostępne wyniki badań jednoznacznie wskazują brak potrzeby stosowania antybiotyków u większości chorychTa grupa leków powinna być zarezerwowana tylko dla wąskiego grona pacjentów, u których lekarz ma podstawy sądzić, że doszło do infekcji bakteryjnej. W takiej sytuacji, antybiotykiem pierwszego wyboru jest amoksycylina (np. Amotaks, Duomox, Ospamox). U osób uczulonych na tą substancję, stosuje się najczęściej azytromycynę (np. Macromax, Sumamed, Azimycin) lub klarytromycynę (np. Klabax, Klacid, Lekoklar). Antybiotykami drugiego wyboru, czyli stosowanymi m.in. w przypadku nieskuteczności powyższych leków, zapalenia zatoki czołowej lub klinowej, czy chociażby wystąpienia powikłań zapalenia zatok, są amoksycylina z kwasem klawulanowym (np. Amoksiklav, Augmentin, Taromentin) i cefuroksym (np. Biofuroksym, Zinacef). Jeśli przyczyną choroby są szczepy bakterii opornych na powyższe antybiotyki, lub ma ona ciężki przebieg, lekarz może zdecydować się na podanie innych substancji.

Zapalenie zatok w większości przypadków ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni.

Większość przypadków zapalenia zatok, jak już wspomniałam, ma pochodzenie wirusowe. Co możemy stosować, jeśli chcemy złagodzić nieprzyjemne objawy?

  • Doustne leki przeciwhistaminowewskazane są do stosowania jedynie u pacjentów, u których jednocześnie występuje alergia. W pozostałych przypadkach są nieskuteczne lub efektywność jest nieznaczna.
  • Leki obkurczające śluzówkę nosa – należy tu bardzo popularna ksylometazolina (np. Otrivin, Sudafed, Xylogel, Xylometazolin), oksymetazolina (np. Afrin, Nasivin, Oxalin) i doustna pseudoefedryna (np. Apselan, Sudafed), które poprzez zmniejszenie obrzęku śluzówki ułatwiają oddychanie. Wiele osób chwali sobie łagodzenie uciążliwych dolegliwości dzięki ich zastosowaniu, jednak nie mają one większej wartości w leczeniu choroby. Przeprowadzone do tej pory badania wskazują jednak na korzystne połączenie leku obkurczającego z przeciwhistaminowym, co może skutkować skróceniem czasu trwania choroby i złagodzeniem jej przebiegu u dorosłych i starszych dzieci.
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), paracetamolsą skuteczne i zalecane w łagodzeniu bólu głowy i obniżaniu gorączki, jednak nie wpływają na ból gardła i tkliwość zatok.
  • Płukanie nosa i zatok solą fizjologicznąwyniki badań wskazują na pewną ich skuteczność w łagodzeniu symptomów. Niektórzy autorzy podkreślali większą efektywność w przypadku stosowania roztworów hipertonicznych w porównaniu z izotonicznymi.
  • Inhalacje parą wodnąnie mają znaczenia w leczeniu ostrego zapalenia zatok.
  • Bromek ipratropium – bez recepty dostępny w preparacie Otrivin ipra MAX. Wykazano jego skuteczność przy wodnistym katarze. Nie został uznany jako efektywny w przypadku zatkanego nosa.
  • Probiotykiich stosowanie okazuje się istotne przy zapobieganiu chorobom górnych dróg oddechowych.
  • Preparaty ziołowe – dostępne badania są niestety słabej jakości, aby potwierdzić ich skuteczność. Istnieją dane, sugerujące efektywność pelargonii afrykańskiej w łagodzeniu objawów ostrego zapalenia zatok i kataru u dorosłych. Nadzieje budzą też niektóre olejki eteryczne (zmniejszanie symptomów) i czosnek (zapobieganie przeziębieniu), jednak tak jak powyżej – brak wystarczającej ilości dobrej jakości badań, aby to jednoznacznie stwierdzić.
  • Sterydy donosoweudowodniona została ich skuteczność w leczeniu ostrego zapalenia zatok zarówno o umiarkowanym, jak i ciężkim przebiegu. Tą grupę leków stosuje się, jeśli objawy nasilają się po 5 dniach lub trwają dłużej niż 10 dni. O bezpieczeństwie stosowania sterydów donosowych pisałam już w tym poście. Wykorzystuje się ich silne, miejscowe działanie przeciwzapalne z jednoczesnym rzadkim występowaniem łagodnych działań niepożądanych.
  • Doustne sterydy – w rzadkich przypadkach, przy bardzo nasilonych objawach choroby, lekarz może przepisać lek z tej grupy jako dodatek do antybiotyku. Raczej nie skróci on czasu trwania ostrego zapalenia zatok, ale złagodzi jego objawy – ból twarzy, głowy, zatkany nos.
  • Cynk – aktualnie mamy za mało wiarygodnych danych, aby stwierdzić jego skuteczność w leczeniu ostrego zapalenia zatok.
  • Witamina Cnie ma znaczenia w profilaktyce lub leczeniu choroby. Jej stosowanie może mieć jednak pozytywny skutek u osób narażonych na krótkotrwały, intensywny wysiłek fizyczny lub obciążające warunki atmosferyczne (niska temperatura, mróz).
  • Mukolityki, np. bromheksyna (m.in. Flegamina, Flegatussin), ambroksol (m.in. Ambroksol, Flavamed, Mucosolvan) – często stosowane preparaty, których zadaniem jest rozrzedzenie zalegającej wydzieliny i ułatwienie jej usunięcia. Wyniki badań nad tymi substancjami są jednak sprzeczne, dlatego nie ma jednoznacznych zaleceń co do ich stosowania.
  • Kromoglikan sodowy – substancja działająca przeciwalergicznie, znajdująca się w takich preparatach jak Polcrom czy CromoHEXAL. Jej skuteczność przy ostrym zapaleniu zatok jest jednak zbliżona do placebo, dlatego nie jest zalecana.
  • Jeżówka – dostępne badania są słabej jakości i na podstawie ich wyników nie potwierdzono skuteczności stosowania preparatów z jeżówką przy tej chorobie.

Większość przypadków ostrego zapalenia zatok to przeziębienie, które samo ustępuje w ciągu kilku dni. W zależności od objawów które nam dokuczają, możemy sięgnąć po leki przeciwbólowe, płukać nos i zatoki solą fizjologiczną, a także zastosować leki obkurczające śluzówkę, jeśli czujemy po nich ulgę. W przypadku lejącego kataru, pomocny może okazać się preparat z bromkiem ipratropium (Otrivin ipra MAX). Często zaleca się również fitoterapię (preparaty ziołowe), które wydają się dość obiecujące, choć na podstawie dostępnych badań ciężko jednoznacznie stwierdzić ich skuteczność.

W przypadku ostrego powirusowego (objawy nasilają się po 5 dniach lub utrzymują dłużej niż 10 dni) i bakteryjnego zapalenia zatok, zaleca się wprowadzenie do leczenia glikokortykosteroidów donosowych. Przy bakteryjnym pochodzeniu choroby należy rozważyć dodanie antybiotyku. Jeśli mimo takiego leczenia, pacjent nie zauważy poprawy, powinien zostać skierowany do specjalisty.


Źródła:

European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2012 – EPOS2012



Kategorie:Choroby zatok

Tagi: , , , , , , , , , , , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: