Probiotyki dla dorosłych.

Probiotyków dla dorosłych jest wiele. Różnią się między sobą pod względem postaci, zawartości, czy chociażby ceny. Który z nich wybrać? Czym kierować się przy wyborze? Kiedy probiotyki faktycznie są skuteczne?

Probiotyk – co to jest?

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), probiotyki to „żywe mikroorganizmy, które spożyte w odpowiedniej ilości wywołują korzyści zdrowotne w organizmie gospodarza”. Probiotyki są stosowane coraz częściej i przy większej ilości chorób i dolegliwości. W Stanach Zjednoczonych, liczba osób zażywających probiotyki wzrosła czterokrotnie na przestrzeni 8 lat (2007-2015). W polskich aptekach, probiotyki stanowią liczną grupę preparatów, a dodatkowo, co jakiś czas na rynek wchodzi nowy produkt – najczęściej rejestrowany jako suplement diety – który zgodnie z zapewnieniami producenta zawiera dobre, probiotyczne bakterie.

Probiotyki – jak działają?

Mimo przeprowadzenia wielu badań z udziałem probiotyków, wciąż wiele o nich nie wiemy. Probiotyki nie mają jednego mechanizmu działania. Różne bakterie działają w różny sposób.  Mogą pomagać przywrócić i utrzymywać prawidłową florę bakteryjną w przewodzie pokarmowym, jeśli uległa ona zaburzeniu np. wskutek choroby czy przyjmowania antybiotyku. Konkurują z patogennymi bakteriami, a także wydzielają substancje, które hamują wzrost i rozwój szkodliwych drobnoustrojów. Bakterie probiotyczne wytwarzają też potrzebne nam substancje, np. witaminy i kwasy tłuszczowe. Niektóre szczepy stymulują także nasz układ odpornościowy do pracy.

probiotyk

Kupując probiotyk, w pierwszej kolejności zwracajmy uwagę na to, czy producent podał konkretną nazwę szczepu bakterii (trójczłonową).

Jakich bakterii w probiotykach szukać?

Wybierając probiotyk, powinniśmy pamiętać o szczepozależności. Co to oznacza? Każdy szczep bakterii ma nieco inne właściwości i każdy powinien być oddzielnie przebadany pod kątem określonej przypadłości. Konkretny szczep bakterii oznaczany jest za pomocą trzyczłonowej nazwy:

  • Pierwszy człon oznacza rodzaj bakterii, np. Lactobacillus, Bifidobacterium
  • Drugi człon oznacza gatunek bakterii, np. reuteri, acidophilus
  • Trzeci człon oznacza szczep bakterii, np. 299v, GG

W pierwszej kolejności zwracajmy wiec uwagę na to, czy producent podał konkretny szczep bakterii. Warto również wybrać lek, a nie suplement diety. Jeśli jednak wybierzemy suplement, kierujmy się tutaj chociażby renomą firmy, która go produkuje, a najlepiej poprośmy farmaceutę o pomoc. Najtańsze probiotyki, kosztujące nawet kilka złotych są słabej jakości, produkowane zwykle przez firmy niecieszące się dobrą sławą. Jeśli zależy nam na dobrym probiotyku, lepiej zainwestować kilka złotych więcej i być pewnym jakości i bezpieczeństwa, niż skusić się na niedrogi, nieprzebadany preparat, w którym nie do końca wiemy co się znajduje.

Probiotyk z jednym czy wieloma szczepami?

Jak wspomniałam powyżej, każdy szczep bakterii ma swoje unikalne właściwości i każdy musi być osobno badany, aby potwierdzić jego probiotyczne właściwości. Szczep bakterii Escherichia coli O157:H7 produkuje niebezpieczną toksynę, mogącą prowadzić do krwotocznego zapalenia jelita, poważnego uszkodzenia nerek, a nawet śmierci. Inny szczep tej bakterii, Escherichia coli Nissle 1917, korzystnie oddziałuje na nasz organizm – udokumentowano jego pozytywne zmiany przy zespole jelita drażliwego i innych chorobach przewodu pokarmowego. Nie wystarczy więc podanie konkretnego szczepu – powinien być to taki szczep bakterii, który faktycznie poprawia stan naszego zdrowia.

Niestety nie ma wystarczających danych co do stosowania kilku szczepów bakterii jednocześnie. Nawet jeśli one wszystkie pojedynczo wykazują probiotyczne właściwości, nie wiadomo jaki rzeczywisty efekt daje ich połączenie w jednym preparacie. Problemem są tu też dawki. Zwykle w takich suplementach, podanych jest kilka różnych bakterii, ale w mniejszych dawkach niż w preparatach z pojedynczymi szczepami. Pojawia się wiec pytanie, czy te dawki są wystarczające do uzyskania oczekiwanego efektu. To również musiałoby zostać poparte badaniami.

Probiotyki dla dorosłych – które są skuteczne?

Biegunka poantybiotykowa.

biegunka

Zgodnie z aktualnymi danymi, stosowanie odpowiedniego probiotyku zmniejsza ryzyko pojawienia się biegunki średnio o połowę.

Antybiotyki niszczą nie tylko bakterie szkodliwe, powodujące u nas choroby, ale także naszą naturalną, dobrą florę fizjologiczną. Zostaje więc zaburzona równowaga wśród bakterii, które wybiórczo mogą się namnażać i działać niekorzystnie na nasze jelita. Największe ryzyko pojawienia się tego rodzaju biegunki występuje po antybiotykach o szerokim zakresie działania, czyli takich, które działają na wiele różnych rodzajów bakterii. Najczęściej więc może się ona pojawić po penicylinach (np. Augmentin, Amoksiklav, Amotaks), cefalosporynach (np. Bioracef, Xorimax) i klindamycynie (np. Clindamycin – MIP, Dalacin).

Zgodnie z aktualnymi danymi, stosowanie odpowiedniego probiotyku zmniejsza ryzyko pojawienia się biegunki średnio o połowę. Jaki probiotyk będzie właściwy?

  • Saccharomyces boulardii – nie są to bakterie, lecz drożdże. Skuteczna dawka stosowana u dorosłych to 1 g na dzień. Lekiem zawierającym te kultury drożdży jest Enterol 250 w kapsułkach lub proszku. Pozostałe preparaty to suplementy diety, m.in. LacidoEnter, Enteromax lub Osłonik Max. Zaleca się przyjmowanie 1 g na dzień przez cały okres stosowania antybiotyku.
  • Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) – szczepy bakterii, których skuteczność jest najlepiej udokumentowana wśród probiotyków. Zawierające je preparaty to suplementy, np. Dicoflor lub Floractin.

Biegunka niezwiązana z przyjmowaniem antybiotyku.

Stosowanie probiotyku podczas ostrej biegunki infekcyjnej (nie mającej związku z antybiotykiem) skraca czas jej trwania o ok. 1 dzień. Najlepsze efekty dają te same probiotyki co powyżej: LGG i Saccharomyces boulardii.

probiotyk 2

Stosowanie probiotyku podczas ostrej biegunki infekcyjnej (nie mającej związku z antybiotykiem) skraca czas jej trwania o ok. 1 dzień.

Część źródeł, jako skuteczny probiotyk przy tych dolegliwościach, podaje bakterie Lactobacillus reuteri DSM 17938 (L. reuteri Protectis). Znajdują się one w suplemencie BioGaia.

Podstawą przy wystąpieniu ostrej biegunki infekcyjnej jest nawadnianie chorego. Można dodatkowo rozważyć zastosowanie któregoś z powyższych probiotyków, pamiętając, że jest on stosowany jako uzupełnienie, a nie – zamiast odpowiedniego nawadniania.

Biegunka podróżnych.

Wiele osób wyjeżdżając do innych krajów udaje się do apteki po probiotyk, mający ochronić je przed pojawieniem się biegunki podróżnych. Za zdecydowaną większość przypadków wystąpienia tych dolegliwości odpowiedzialne są bakterie, głównie Escherichia coli. Dostępne dane wskazują jednak, że przyjmowanie probiotyku celem zapobiegania biegunce podróżnych nie ma podstaw naukowych. Dlatego też obecnie towarzystwa naukowe nie zalecają stosowania tych preparatów, ze względu na brak dowodów świadczących o ich skuteczności w tym przypadku.

Zakażenie Helicobacter pylori.

W naszym społeczeństwie powszechne jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori, która jest najczęstszą przyczyną zapalenia błony śluzowej żołądka. Badania pokazały, że stosowanie niektórych probiotyków może zmniejszyć objawy niepożądane występujące podczas leczenia. Oczywiście probiotyk nie może tutaj zastępować typowej terapii i stosowanych leków, w tym antybiotyku. Zalecane są drożdże – Saccharomyces boulardii, znajdujące się m.in. w leku Enterol.

IBS – zespół jelita drażliwego.

Obiecujące wyniki przy tym schorzeniu dotyczącym dorosłych dają szczepy Lactobacillus plantarum DSM 9843, znajdujący się w preparacie Sanprobi IBS. Potrzeba jednak dalszych badań, aby móc z pełnym przekonaniem stwierdzić, że te bakterie faktycznie łagodzą objawy choroby.

Choroby alergiczne.

Niestety, dotychczasowe dane nie dają podstawy do stosowania probiotyków ani celem zapobiegania, ani leczenia chorób alergicznych. Wyniki badań są niejednoznaczne, nie wiadomo które szczepy potencjalnie mogą zmniejszać nasilenie objawów choroby. Nie ma dowodów na to, aby któreś konkretne bakterie dawały pozytywne rezultaty u chorych.

Priobiotyki nie wywołują żadnego efektu u osób chorujących na astmę.

Stosowanie probiotyków obecnie jest bardzo szerokie. Jak widać, nie zawsze ma ono podstawy naukowe. Co prawda jest to dość bezpieczna grupa leków (czego nie można powiedzieć o suplementach) i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest bardzo niewielkie, jednak sensowność ich stosowania przy wielu schorzeniach pozostawia dużo do życzenia. Potrzeba jeszcze wielu badań z  konkretnymi szczepami bakterii, w określonych dawkach, aby była zasadność ich zastosowania przy danej chorobie lub dolegliwościach.


Źródła:

Szajewska H.: Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej. Med. Prakt., 2017; 7-8: 19-37

https://nccih.nih.gov/health/probiotics/introduction.htm

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3105609/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3784923/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5534455/

 



Kategorie:Leki

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

1 reply

Trackbacks

  1. Probiotyki dla dzieci. – Wiarygodnie o zdrowiu!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogerów lubi to: