Choroba afektywna dwubiegunowa – ChAD.

Choroba afektywna dwubiegunowa – co to?

Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) na chorobę afektywną dwubiegunową cierpi ok. 60 milionów ludzi na całym świecie. Najprościej można ją opisać jako ekstremalne wahania nastroju, od manii do depresji. Jest to choroba psychiczna, która w znacznym stopniu pogarsza jakość życia i uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Epizody manii i depresji nie muszą występować po sobie. Może pojawić się kilka epizodów depresji i dopiero po nich epizod manii lub odwrotnie, choć u większości pacjentów, epizody depresji zdarzają się częściej. Objawy obu tych stanów mogą również wystąpić jednocześnie. Mówimy wtedy o epizodzie mieszanym. Między epizodami mogą (choć nie muszą) pojawiać się też okresy remisji – bez objawów choroby. ChAD może przebiegać z szybką lub wolną zmianą faz – jest to kwestia indywidualna. Zwykle u dzieci występuje częstsza zmiana faz niż u dorosłych.

Choroba afektywna dwubiegunowa – objawy.

Podczas epizodu depresji, chory może odczuwać smutek, przygnębienie, apatię, zmęczenie, poczucie beznadziejności i bezcelowości, poczucie winy, utratę zainteresowania aktywnościami, które wcześniej sprawiały mu przyjemność, spadek energii, koncentracji, zaburzenia pamięci, zaburzenia snu. Spada samoocena i pewność siebie. Wykonywanie codziennych, normalnych czynności zaczyna sprawiać mu coraz więcej trudu. Mogą pojawiać się myśli samobójcze. Więcej na temat depresji pisałam w tym artykule.

Mania przejawia się natomiast nadmierną pobudliwością, aktywnością. Chory czuje duży przypływ energii, często przecenia swoje możliwości i jego zachowanie jest nieadekwatne do sytuacji. Czuje pewność siebie, ma mnóstwo nowych pomysłów, może planować wiele rzeczy. Jednocześnie łatwo się rozprasza i staje drażliwy. Odczuwa zmniejszoną potrzebę snu, często staje się bardzo gadatliwy, impulsywny. Taka zmiana nastroju może niestety prowadzić do przykrych konsekwencji, jak np. wydawanie dużych ilości pieniędzy, zaciąganie długów, przypadkowe kontakty seksualne czy niszczenie relacji z najbliższymi. Niektórzy doświadczają również urojeń i omamów.

Choroba afektywna dwubiegunowa ma wiele podtypów w zależności od rodzaju objawów, ich nasilenia, czasu trwania. Aby jednak móc ją zdiagnozować, chory musiał przejść co najmniej jeden epizod manii. Między innymi dlatego ciężko postawić tutaj właściwą diagnozę – objawy manii nie zawsze są tak wyraziste. Mogą one być na tyle łagodne, że nie zaburzają w znaczący sposób codziennego życia i nie budzą niepokoju wśród najbliższych. Taka osoba może np. stawać się bardziej drażliwa i zarozumiała. Mówimy wtedy o łagodniejszej formie manii – hipomanii. Czasem ciężko może być również odróżnić ChAD od innej choroby psychicznej. U dzieci, może być mylona z ADHD.

pogoda dwubiegunowa

Dzięki psychoterapii, chory może lepiej rozumieć swoją przypadłość i przez to lepiej kontrolować objawy.

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny.

Prawdopodobnie wiele czynników powoduje rozwój choroby. Istnieją badania pokazujące, że mózg osoby chorej ma nieco inną strukturą i inaczej funkcjonuje w porównaniu do mózgu osoby zdrowej, lub z innymi chorobami psychicznymi. Lepsze poznanie tej strefy mogłoby poprawić efektywność leczenia chorych. Wpływ ma również genetyka. Obecność pewnych genów zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju choroby. Jeśli w naszej rodzinie są przypadki choroby afektywnej dwubiegunowej, my również jesteśmy w większym stopniu na nią narażeni, choć warto zaznaczyć, że u większości ludzi obciążonych rodzinnym występowaniem tej choroby, nie dojdzie do jej rozwoju. Początki choroby najczęściej dają o sobie znać na etapie wkraczania w dorosłość.

Odpowiednie, indywidualnie dobrane leczenie może być skuteczne nawet przy cięższych postaciach ChAD. Zwykle obejmuje ono zażywanie leków i psychoterapię. Choroba ta jest niestety, póki co, nieuleczalna, dlatego należy ją kontrolować do końca życia. Wśród leków stosowanych przy chorobie dwubiegunowej, możemy znaleźć substancje stabilizujące nastrój (normotymiczne), przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwdrgawkowe. Czasem lekarz może połączyć kilka różnych preparatów w celu uzyskania lepszego efektu, choć, im mniej leków, przyjmowanych w im mniejszej dawce daje pożądany efekt, tym lepiej dla pacjenta. Dzięki psychoterapii, chory może lepiej rozumieć swoją przypadłość i przez to lepiej kontrolować objawy. Ma ona na celu wprowadzenie zmian w zachowaniu, aby bardziej świadomie kierował on swoim życiem. Czasem w takiej terapii uczestniczą też członkowie rodziny lub przyjaciele. U niektórych chorych, szczególnie przy braku pożądanych efektów mimo stosowanej terapii, lekarze zalecają inne metody np. elektrowstrząsy. Każdy sposób leczenia musi być jednak dobrany indywidualnie. Stosowanie suplementów czy preparatów ziołowych nie ma potwierdzenia w badaniach. Nie wiadomo, czy są skuteczne i bezpieczne, dlatego przed zdecydowaniem się na jakiś środek, najlepiej wcześniej skonsultować to z lekarzem.

Jeśli zauważasz u siebie lub kogoś z najbliższego otoczenia zachowania budzące niepokój, znaczne wahania nastroju, skontaktuj się z lekarzem. Objawy same nie ustąpią. Potrzeba tu specjalistycznej, zindywidualizowanej pomocy.


Źródła:

http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs396/en/

https://www.nimh.nih.gov/health/topics/bipolar-disorder/index.shtml

https://www.nimh.nih.gov/health/publications/bipolar-disorder/index.shtml

https://www.racgp.org.au/afp/2013/september/bipolar-disorder/

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bipolar-disorder/symptoms-causes/syc-20355955

http://www.aboutkidshealth.ca/En/HealthAZ/ConditionsandDiseases/BehaviouralandEmotionalProblems/Pages/bipolar-disorder-signs-symptoms.aspx

 



Kategorie:Układ nerwowy i zdrowie psychiczne

Tagi: , , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogerów lubi to: