Zespół jelita drażliwego (IBS) – objawy, przyczyny, leczenie.

IBS to przewlekła, nawracająca choroba, która często trwa do końca życia chorego. Cierpi na nią ok. 12% społeczeństwa. Jakie objawy powoduje? Co jest przyczyną jej rozwoju? Czy istnieje skuteczne leczenie tej przypadłości?

IBS – objawy. Czym jest jelito drażliwe?

Zespół jelita drażliwego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) to powszechne schorzenie, które znacząco obniża jakość życia chorego. Zgodnie z aktualną definicją, IBS należy do chorób układu pokarmowego, określanych jako zaburzenia interakcji jelitowo-mózgowych. Brzmi to może nieco skomplikowanie, jednak prościej mówiąc chodzi o to, że nasz układ nerwowy i przewód pokarmowy są ze sobą powiązane. Nieprawidłowe działanie układu pokarmowego oddziałuje na mózg i odwrotnie. Niemałe znaczenie ma tutaj nasza flora bakteryjna, ale to już temat na odrębny post.

Objawy zespołu jelita drażliwego to przede wszystkim ból brzucha, który występuje przez co najmniej 1 dzień w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące. Ten nawracający ból brzucha powinien być związany co najmniej z dwoma z poniższych cech:

  • wypróżnieniem – wcześniej uważano że przy jelicie drażliwym, ból brzucha po defekacji zmniejsza się lub całkowicie ustępuje, obecnie jednak wiadomo, że może on również nasilać się po wypróżnieniu;
  • zmianą częstotliwości wypróżnień;
  • zmianą konsystencji wypróżnień.

Aby można było zdiagnozować IBS, początek objawów musi mieć miejsce co najmniej 6 miesięcy wcześniej. Zespól jelita drażliwego może mieć jedną z czterech postaci:

  • IBS z dominującym zaparciem
  • IBS z dominującą biegunką
  • IBS – postać mieszana
  • IBS – postać niesklasyfikowana

Aby poprawnie określić postać, należy zwrócić uwagę na wypróżnienia, gdy chory odczuwa objawy IBS – kiedy są one nietypowe w stosunku do pozostałych dni. Określa się wygląd stolca (zgodnie z bristolską skalą stolca) i na tej postawie przyporządkowuje do odpowiedniego typu choroby.

IBS – przyczyny.

Do dzisiaj nie wiemy co dokładnie przyczynia się do rozwoju zespołu jelita drażliwego. Uważa się, że nałożenie różnych czynników może prowadzić do tej choroby. Tak jak wspomniałam wyżej,  może być to problem na linii jelita-mózg. Depresja, zaburzenia lękowe, stresujące przeżycia w dzieciństwie, takie jak przemoc fizyczna lub seksualna, mogą przyczyniać się do pojawienia się objawów IBS. Zaburzenia flory jelitowej, ciężkie zakażenia i choroby przewodu pokarmowego, np. refluks, a także nietolerancje pokarmowe również mogą mieć w tym swój udział. Sugeruje się także genetyczną skłonność do rozwoju tej dolegliwości.

Jelito drażliwe to przypadłość dotykająca dwa razy częściej kobiety niż mężczyzn.

Aby postawić właściwą diagnozę, lekarz musi przeprowadzić dokładny wywiad z chorym i go zbadać. Czasem również zleci odpowiednie badania, aby wykluczyć inne, możliwe przyczyny takich dolegliwości. Szczególnie jeśli chory jest już w podeszłym wieku, objawy są bardzo nasilone, występuje krwawienie z przewodu pokarmowego, anemia lub doszło do nagłej utraty wagi – objawy te często wymagają szukania innej przyczyny niż IBS.

ibs

Odpowiednie zmiany w trybie życia, diecie i wprowadzenie leczenia farmakologicznego, mogą pomóc osobom cierpiącym na tę chorobę i znacząco podnieść jakość ich życia.

IBS – dieta i zmiany w stylu życia.

Pacjenci cierpiący na zespół jelita drażliwego, powinni wiedzieć, że odpowiednie zmiany w trybie życia, diecie i wprowadzenie leczenia farmakologicznego, mogą znacząco pomóc im radzić sobie z tą chorobą i podnieść ich jakość życia.

Zalecenia dietetyczne dla osób z IBS opiszę w kolejnych poście. Jeśli mimo zmian w stylu życia objawy się nie zmniejszają, zaleca się wprowadzenie diety FODMAP, o której więcej dowiecie się z tego postu.

Chorych należy zachęcić do aktywności fizycznej. Lekarz za pomocą odpowiednich kwestionariuszy może ocenić poziom aktywności pacjenta i w razie konieczności, zalecić mu jej zwiększenie. Chory powinien również znaleźć czas na odpoczynek i relaks. Równowaga emocjonalna i zdrowie psychiczne są bardzo ważne w łagodzeniu objawów zespołu jelita drażliwego.

Jeśli pacjent chce przekonać się o skuteczności probiotyków, powinien przyjmować je przez okres przynajmniej 4 tygodni. Póki co, obiecujące wyniki dają szczepy bakterii Lactobacillus plantarum DSM 9843, obecne w preparacie Sanprobi IBS. Potrzeba jednak jeszcze wielu badań, aby móc z całą pewnością powiedzieć o ich wysokiej skuteczności przy zespole jelita drażliwego.

IBS – leczenie.

Wprowadzenie leków u chorych z IBS zależy przede wszystkim od objawów – ich rodzaju i nasilenia. Najczęściej stosowane środki to:

  • leki rozkurczowe – powinny być przyjmowane równocześnie z wprowadzeniem odpowiednich zmian w diecie i stylu życia. Przykładem takiej substancji jest hioscyna, znajdująca się w preparatach Buscopan czy Scopolan. Hioscyna rozkurcza mięsnie gładkie m.in. właśnie przewodu pokarmowego;
  • leki przeczyszczające – mogą być pomocne przy jelicie drażliwym z zaparciami. Odradza się jednak przyjmowanie laktulozy, ponieważ może ona dodatkowo nasilić nieprzyjemne objawy choroby. Wśród bezpieczniejszych substancji w tej grupie są makrogole (glikol polietylenowy, PEG). Można go znaleźć w takich preparatach jak Forlax, Dicopeg czy Xenna Balance. W przeciwieństwie do popularnych, ziołowych leków przeczyszczających na bazie senesu, kruszyny czy rzewienia (Radirex, Alax, Xenna) makrogole nie drażnią błony śluzowej jelit i ich „nie rozleniwiają”, przez co są bezpieczniejsze w stosowaniu;
  • loperamid – jest zalecany w postaci IBS z biegunką. Loperamid znajduje się w takich lekach jak Stoperan, Laremid, czy Imodium Instant. Szybko i na długo hamuje ruchy jelit, przez co zmniejsza potrzebę natychmiastowego wypróżnienia.

Wymienione wyżej grupy leków są stosowane u chorych na IBS w pierwszej kolejności. Jeśli chorzy cierpiący na zespół jelita drażliwego z zaparciami nie uzyskali efektu mimo stosowania różnych środków przeczyszczających, lub problem z zaparciami trwa ponad 12 miesięcy, należy rozważyć wprowadzenie u nich leku z linaklotydem. W Europie występuje on pod nazwą Constella. Przyspiesza perystaltykę jelit, ułatwiając wypróżnienie i łagodzi ból. Lek ten został dopuszczony do obrotu na naszym kontynencie w 2012 r.

U chorych, u których stosowanie powyższych leków nie przyniosło oczekiwanego rezultatu, można spróbować wprowadzić leki przeciwdepresyjne. W pierwszej kolejności powinny być to trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD), a w drugiej, przy nieskuteczności TLPD – inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).

Trzecią linią leczenia, którą można rozważyć przy nieskuteczności lub złej tolerancji powyższych substancji, jest wprowadzenie eluksadoliny. Znajduje się ona w preparacie Truberzi. Lek ten przeznaczony jest dla pacjentów cierpiących na IBS z dominującą biegunką. Jego stosowanie pomaga przywrócić prawidłową pracę układu pokarmowego i unormować rytm wypróżnień. Łagodzi też uczucie bólu i znosi dyskomfort.

Jeśli leczenie nie przyniesie oczekiwanych rezultatów po roku, lekarz może zalecić terapię u psychologa.

Stosowanie akupunktury i refleksologii nie ma podstaw naukowych i nie powinno być zalecane chorym.

Tak wyglądają aktualne zalecenia NICE (National Institute for Health and Care Excellence) dotyczące leczenia zespołu jelita drażliwego u dorosłych, opracowane przez zespół ekspertów w 2015 r.

Ciągle prowadzone są badania nad nowymi sposobami wykrywania i leczenia zespołu jelita drażliwego. Mając do dyspozycji aktualną wiedzę, chorzy na IBS powinny szczególną uwagę przyłożyć do swojej diety. Właściwe zmiany mogą zmniejszyć dolegliwości i poprawić komfort życia. Ważnym czynnikiem jest też zdrowie psychiczne. Wielu chorych skarży się na mniej lub bardziej nasilone wahania nastroju i inne objawy ze strony psychiki. Wprowadzenie leków nie może zastępować wymaganych zmian w stylu życia, lecz je uzupełniać.

Zespół jelita drażliwego może być skutecznie leczony. Duży wpływa ma na to relacja pacjenta z lekarzem. Jeśli jest ona dobra, szansa na stosowanie się do zaleceń lekarskich jest dużo większe, a co za tym idzie szansa na poprawę stanu zdrowia również.


Źródła:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5704116/

https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/irritable-bowel-syndrome/definition-facts

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4033443/

http://www.ema.europa.eu/docs/pl_PL/document_library/EPAR_-_Summary_for_the_public/human/002490/WC500135625.pdf

https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2016/20160919135714/anx_135714_pl.pdf

https://www.nice.org.uk/guidance/cg61/chapter/1-recommendations

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4051916/



Kategorie:Układ pokarmowy

Tagi: , , , , , ,

1 reply

Trackbacks

  1. FODMAP – dieta przy IBS. – Wiarygodnie o zdrowiu!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogerów lubi to: