FODMAP – dieta przy IBS.

O IBS – zespole jelita drażliwego, pisałam we wcześniejszym poście. Możecie się z niego dowiedzieć jakie są objawy tego schorzenia, rodzaje, a także jak wgląda aktualnie zalecane leczenie. Tym razem skupimy się na zaleceniach dietetycznych u chorych cierpiących na IBS.

Dieta przy IBS – główne założenia.

Zespół jelita drażliwego wymaga dosyć dużej samokontroli przez pacjenta. Zmieniając swoje nawyki żywieniowe, styl życia i zwiększając aktywność fizyczną, może dobrze radzić sobie z chorobą i nie pozwolić, aby przeszkadzała mu ona w codziennym życiu. Nadmiar obowiązków, pośpiech, stres i brak czasu na odpoczynek nie wpływają dobrze na chorych. Aby nasz organizm działał sprawnie, potrzebna jest mu pewna równowaga. Ciągłe życie w stresie i nadmiarze obowiązków prędzej czy później odbije się na naszym stanie zdrowia. Podobnie jest u chorych na IBS – jeśli pacjent nie zadba o pewną higienę swojego zdrowia psychicznego, objawy zespołu jelita drażliwego będą się utrzymywać i wpływać negatywnie na jego jakość życia.

Wracając jednak do tematu tego artykułu, oto główne zalecenia dietetyczne, które powinny być przestrzegane przez pacjentów z IBS:

  • spożywanie regularnych posiłków w spokoju, bez pośpiechu;
  • unikanie odpuszczania posiłków lub wydłużania przerw między nimi;
  • wypijanie przynajmniej 2 litrów płynów dziennie, na które przede wszystkim powinna składać się woda i napoje bezkofeinowe np. herbaty ziołowe; zaleca się ograniczenie napojów z wysoką zawartością kofeiny i zredukowanie ilości wypijanych filiżanek kawy i herbaty do 3 dziennie;
  • ograniczenie spożycia alkoholu i napojów gazowanych;
  • korzyści zdrowotne może przynieść ograniczenie spożycia produktów z wysoką zawartością błonnika (więcej o błonniku poniżej);
  • ograniczenie spożycia tzw. „skrobi opornej”, czyli skrobi, która nie jest trawiona ani wchłaniana przez nasz organizm i w stanie nienaruszonym przechodzi do jelita grubego. Taka „skrobia oporna” znajduje się często w produktach przetwarzanych i ponownie gotowanych;
  • zmniejszenie ilości porcji świeżych owoców do 3 dziennie (1 porcja to mniej więcej 80 g);
  • u pacjentów cierpiących na IBS z biegunką zaleca się unikanie sorbitolu, który często obecny jest w słodyczach, reklamowanych jako „bezcukrowe”, napojach, niektórych produktach dla diabetyków i osób, które się odchudzają;
  • chorym, którzy odczuwają wzdęcia i nadmiar gazów, pomóc powinno spożywanie owsa, np. płatków owsianych, owsianki i nasion lnu zwyczajnego (maksymalnie 1 łyżka stołowa dziennie).

Specjaliści odradzają pacjentom również spożywanie produktów z aloesem.

IBS i błonnik – jeść czy nie jeść?

Błonnik kojarzy nam się z pozytywnym wpływem na nasz organizm – wspomaga proces trawienia, chroni nas przed zaparciami, wpływa korzystnie na florę jelitową. Jego dobre działanie nie jest jednak już tak oczywiste z punktu widzenia osoby chorującej na zespół jelita drażliwego. Dotychczasowe badania pokazują, że błonnik może nasilać objawy u niektórych pacjentów.

Zalecenia co do spożycia błonnika przez osoby z IBS powinny być ustalane indywidualnie. Specjalista w dziedzinie leczenia tego schorzenia, przeanalizuje średnie spożycie błonnika i dostosuje jego ilość w diecie. Zwykle chorym odradza się przyjmowanie błonnika nierozpuszczalnego, który znajduje się np. w otrębach pszennych, kukurydzianych i produktach pełnoziarnistych. Jeśli lekarz uzna, że pacjent powinien zwiększyć ilość błonnika w codziennej diecie, powinien mu wytłumaczyć, że najlepszym wyborem będzie błonnik rozpuszczalny. Ten rodzaj błonnika znajduje się m.in. w płatkach owsianych, nasionach babki jajowatej i babki płesznik, nasionach lnu, jabłkach, truskawkach i ogórkach.

Z produktami z błonnikiem, chorzy na zespół jelita drażliwego nie powinni jednak przesadzać. Ich nadmiar, nawet w przypadku błonnika rozpuszczalnego, może nasilać dolegliwości choroby. Jak we wszystkim tak i tutaj należy zachować zdrowy rozsądek.

fodmap

Nadmiar produktów z błonnikiem rozpuszczalnym również może szkodzić. Ważny jest tutaj, jak zawsze, zdrowy rozsądek.

Dieta FODMAP.

Jeśli powyżej wymienione zalecenia i zmiana stylu życia nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, należałoby u chorych wprowadzić dietę FODMAP, a właściwie low-FODMAP. Powinna być ona jednak szczegółowo tłumaczona i wprowadzana pod okiem specjalisty, który ma już pewne doświadczenie z tą dietą u chorych na IBS.

Dieta low-FODMAP (low fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosacchiarides and polyols) to dieta o niskiej zawartości fermentujących oligo-, di-, monosacharydów i polioli, czyli alkoholi cukrowych. Wiele popularnych i zdrowych produktów spożywczych należy do tej grupy. Uważa się, że wymienione związki mogą wywoływać lub nasilać objawy zespołu jelita drażliwego.

Dieta FODMAP polega na zastępowaniu produktów bogatych w wyżej wymienione związki, na takie, które mają ich znacznie mniej. Oto możliwe alternatywy:

  • jabłko, mango, brzoskwinia, arbuz, gruszka, nektarynka, śliwka, awokado, liczi, wiśnie, owoce w puszce -> banan, jagody, grejpfrut, kiwi, cytryna, limonka, marakuja, pomarańcza, maliny, truskawki;
  • brokuł, kalafior, czosnek, cebula, brukselka, szparagi, karczoch, kapusta -> marchew, zielony groszek, sałata, dynia, seler, bakłażan, szczypiorek, pomidor;
  • fruktoza, syrop glukozowo-fruktozowy -> syrop cukrowy, syrop klonowy;
  • należy również uważać na zagęszczone soki owocowe i suszone owoce, które spożywane w większych ilościach zawierają dużo fruktozy;
  • mleko krowie, kozie, owcze, lody na bazie tego mleka -> mleko bez laktozy, napój ryżowy, lody włoskie, sorbety;
  • jogurty zwykłe i o obniżonej zawartości tłuszczu -> jogurty bez laktozy;
  • miękkie, świeże sery (np. mascarpone, ricotta) -> twarde sery (np. ementaler, edamski, gouda, tylżycki, cheddar, feta);
  • żyto, produkty pszenne -> orkisz, ryż, komosa ryżowa, owies;
  • orzechy: pistacje, nerkowce -> orzechy włoskie, orzeszki ziemne, migdały, orzechy makadamia, sezam;
  • wszelkie słodziki, których nazwa kończy się na „-ol” -> cukier, stewia;
  • produkty z małą ilością FODMAP to również mięso, ryby, jaja.
fodmap

Dieta FODMAP nie jest dietą na całe życie. Chorzy na zespół jelita drażliwego zwykle nie powinni być na niej dłużej niż kilka tygodni.

Dieta w IBS w przeprowadzonych dotychczas badaniach daje dobre rezultaty. Ważne jest jednak, aby, tak jak wspomniałam powyżej, była ona wprowadzana pod kątem doświadczonego dietetyka, lub innego specjalisty. Zadba on o to, aby organizm przyjmował zbilansowane posiłki i aby nie doszło do niedoborów różnych witamin czy innych potrzebnych nam składników. Poza tym, powinien on być w stanie określić, czy u danej osoby potrzebne jest bardziej restrykcyjne przestrzeganie tej diety, czy wystarczy np. ograniczyć tylko duże ilości produktów bogatych w FODMAP.

Dieta FODMAP nie jest dietą na całe życie. Chorzy na zespół jelita drażliwego zwykle nie powinni być na niej dłużej niż kilka tygodni. W drugim etapie, wprowadzają oni stopniowo wyeliminowane wcześniej produkty, obserwując reakcję organizmu. Dzięki tej diecie, część pacjentów potrafi wskazać produkty, które wywołują lub nasilają objawy IBS i z nich zrezygnować.

IBS i objawy związane z tym schorzeniem w dużym stopniu wpływają na jakość życia chorych. Dieta FODMAP jest konkretnie skierowana do tej grupy pacjentów i z aktualnych danych wynika, że większość z nich odczuwa wyraźną poprawę stanu zdrowia po jej wprowadzeniu. Aby była ona jednak skuteczna i bezpieczna, najlepiej przeprowadzać ją pod doświadczonym okiem specjalisty. Stosując ją nierozważnie i na własną rękę, możemy sobie bardziej zaszkodzić niż pomóc.


Źródła:

https://www.nice.org.uk/guidance/cg61/chapter/1-Recommendations#dietary-and-lifestyle-advice

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3966170/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5555627/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14984370/



Kategorie:Układ pokarmowy

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

1 reply

Trackbacks

  1. Zespół jelita drażliwego (IBS) – objawy, przyczyny, leczenie. – Wiarygodnie o zdrowiu!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogerów lubi to: