Udar mózgu – przyczyny i rodzaje.

Udar. Już samo to słowo budzi w nas lęk i strach, które nasilają się, kiedy tylko wyobrazimy sobie, że może ono dotyczyć nas samych lub naszych bliskich. Czy rozpoznamy jego objawy jeśli do niego dojdzie? Którzy z nas są bardziej na niego narażeni? Co robić, kiedy podejrzewamy udar? Tego dowiecie się z serii dwóch artykułów które napisałam na ten temat. Dziś pierwszy z nich: o rodzajach udarów, oraz o ich przyczynach.

Udar niedokrwienny.

Udar niedokrwienny to najczęstsza postać tej przypadłości – stanowi ok. 80-87% udarów. Dochodzi do niego, kiedy któraś z tętnic dostarczająca do mózgu tlen, zostanie zablokowana. Krew nie może już nią przepłynąć i komórki mózgu albo zupełnie są odcięte od tlenu, albo dostają go w niewystarczającej ilości. Do takiego zatkania tętnicy dochodzi albo  wyniku miażdżycy, kiedy blaszka miażdżycowa pęka i tworzy się zakrzep blokujący tętnicę, albo przez skrzep, który powstaje w innym miejscu organizmu – zwykle w sercu lub dużych tętnicach górnej klatki piersiowej i szyi. Może on wędrować w naszym układzie krążenia, rozpadając się na mniejsze części, aż któraś z nich dostanie się do naczyń w mózgu i będzie zbyt duża żeby przez nie swobodnie przepłynąć. Taki skrzep może też wytworzyć się podczas migotania przedsionków.

Udar krwotoczny, czyli wylew.

Udar krwotoczny jest zdecydowanie rzadszy. Potocznie nazywany jest wylewem, ponieważ dochodzi do wydostania się krwi z uszkodzonych naczyń mózgowych do otaczających tkanek. Najczęściej jest to wynik pęknięcia tętniaka lub naczyniaka tętniczo-żylnego. Są dwa typy udaru krwotocznego: krwotok śródmózgowy, kiedy krwawienie pojawia się wewnątrz mózgu i krwotok podpajęczynówkowy – krew wypływa do przestrzeni między mózgiem, a otaczającą go błoną.

Udar krwotoczny powoduje, że wydostająca się z naczyń krew nie tylko wywiera ciśnienie na otaczające tkanki i je niszczy, ale również skutkuje podwyższeniem ciśnienia w czaszce i zaburza funkcjonowanie mózgu. Wylew jest dla nas bardziej niebezpieczny niż udar niedokrwienny.

Mikroudar.

Mikroudar to inaczej przemijający atak niedokrwienny. Dochodzi w nim do zablokowania przepływu krwi w mózgu, jednak tylko na krótki okres czasu – zwykle do 5-ciu minut. Choć może się wydawać, że skoro trwa tak krótko i mija, to nie ma się czym przejmować, nie należy go lekceważyć. Często bowiem zwiastuje przyszły, już pełnoobjawowy udar. 10-15% osób, które przeszły mikroudar, doświadczają typowego udaru w ciągu kolejnych 3 miesięcy. Poza tym, ponad jedna trzecia osób po mikroudarze, które nie są leczone, dostaje udaru w ciągu następnego roku.

udar2

Wyróżniamy udar niedokrwienny, krwotoczny (wylew), a także mikroudar.

Udar – przyczyny.

Udar może przydarzyć się niestety każdemu z nas. Są jednak pewne czynniki, które powodują, że niektóre osoby są znacznie bardziej na niego narażone. Co zwiększa ryzyko pojawienia się udaru?

  • nadciśnienie tętnicze krwi – jest to jedna z najczęstszych przyczyn udaru. Często chorzy nie odczuwają objawów wysokiego ciśnienia, dlatego ważne jest jego regularne sprawdzanie i w razie konieczności obniżanie ciśnienia, czy to poprzez odpowiednie zmiany w trybie życia, czy przez wprowadzenie leków;
  • zaburzenia pracy serca – choroba niedokrwienna serca, migotanie przedsionków, powiększone komory serca – zwiększają możliwość powstania skrzepu krwi;
  • podwyższony cholesterol – nadmiar cholesterolu może wbudowywać się w nasze tętnice, również te w mózgu, stopniowo je zwężając, co stwarza niebezpieczeństwo rozwoju wielu chorób, w tym także pojawienia się udaru;
  • cukrzyca – utrzymujący się podwyższony poziom cukru we krwi, uszkadza naczynia układu krwionośnego. Poza tym, diabetycy są bardziej narażeni na nadciśnienie i mają zwykle wyższy poziom cholesterolu, co dodatkowo podnosi ryzyko udaru;
  • palenie papierosów – ostatnie badania definitywnie ukazują palenie jako istotny czynnik przyczyniający się do udaru. Zawarte w tytoniu substancje, nie tylko nikotyna, uszkadzają naczynia krwionośne. Efekt ten jest spotęgowany przy jednoczesnym stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych;
  • niewłaściwa dieta – spożywanie różnorodnych, zdrowych posiłków, opartych na jak najmniej przetworzonych składnikach ze sprawdzonych źródeł, ma ogromny wpływ na stan naszego zdrowia, w tym także na ryzyko wystąpienia udaru. Dieta bogata w produkty przetworzone, zawierające dużo cukru, soli, nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu zwiększa ryzyko otyłości, rozwoju cukrzycy, nadciśnienia, a także pojawienia się udaru;
  • brak ruchu – dobrana do własnych możliwość aktywność fizyczna wspomaga funkcjonowanie całego organizmu – chroni przed chorobami serca, otyłością, cukrzycą, nadciśnieniem, a także udarem. Już 30 minut dziennie spędzone aktywnie zmniejsza to ryzyko;
  • nadużywanie alkoholu – częste picie alkoholu powoduje wzrost ciśnienia krwi, a także wzrost poziomu trójglicerydów, które mogą uszkadzać tętnice;
  • niedobór lub słaba jakość snu – są dostępne dane mówiące o tym, że regularny, dobrej jakości sen zmniejsza ryzyko chorób serca i udaru.

Jak widać, sami możemy w znacznym stopniu przyczynić się do wystąpienia udaru. Rezygnując z papierosów, wprowadzając stałą dawkę ruchu do naszego codziennego rytmu, dbając o to, co jemy, nie tylko poprawiamy jakość i komfort naszego życia, ale również chronimy się przed wieloma chorobami i przypadłościami, takimi jak np. udar. Istnieją jednak również czynniki, zwiększające ryzyko jego pojawienia się, na które nie mamy wpływu. Są to przede wszystkim:

  • wiek – po 55. roku życia ryzyko udaru wzrasta dwukrotnie co 10 lat. Nie znaczy to jednak, że udar nie pojawi się u dzieci czy młodzieży. Szacuje się, ze 1 na 7 udarów dotyka osób między 15. a 49. rokiem życia. Prawdopodobnie jest to związane z coraz częstszym problemem otyłości, cukrzycy i nadciśnienia wśród młodych ludzi;
  • płeć damska – kobiety nie tylko częściej doświadczają udaru, ale też częściej okazuje się on dla nich śmiertelny. Jest to związane przede wszystkim z dłuższym życiem i zmianami hormonalnymi w jego trakcie – okres 10 lat po menopauzie, ciąża i przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych dodatkowo naraża kobietę na udar;
  • obciążenie rodzinne – jeśli któreś z rodziców, rodzeństwa lub dziadków miało udar, szczególnie przed osiągnięciem 65. roku życia, nakłada to na nas większe ryzyko, że tez możemy go doświadczyć;
  • pochodzenie etniczne – rasa biała jest mniej narażona na udar niż rasa ciemna. Również u Azjatów ryzyko to jest mniejsze;
  • już raz przebyty udar lub mikroudar.

Z kolejnego wpisu dowiecie się jakie są najczęstsze objawy udaru i jak wygląda jego leczenie.


Źródła:

https://www.webmd.com/stroke/guide/stroke-overview-facts

https://www.bmc.org/sites/default/files/Patient_Care/Specialty_Care/Stroke_and_Cerebrovascular_Center/Medical_Professionals/Protocols/2018%20AHA%20Ischemic%20Stroke%20Guideline%20Update%202018.pdf

https://www.cdc.gov/stroke/index.htm

https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/stroke

https://www.webmd.com/stroke/happens-body-stroke#1

https://www.strokeassociation.org/STROKEORG/AboutStroke/UnderstandingRisk/Understanding-Stroke-Risk_UCM_308539_SubHomePage.jsp



Kategorie:Choroby, dolegliwości, infekcje

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogerów lubi to: